Prikkelgevoelig

Sensomotoriek

Het is prettig als een kind zich zo volledig mogelijk kan ontwikkelen. Een psychomotorisch remedial teacher ondersteunt kinderen bij taal, rekenen, spellen, schrijven, fijne en grove motoriek, aandacht, concentratie, angst en meer.

Maar de begeleiding is bijvoorbeeld ook bedoeld voor kinderen die gauw last hebben van prikkels. 'Prikkelgevoelig' wordt het ook weleens genoemd.

Sensomotoriek is een samenspel van sensoriek en motoriek. Sensoriek wil zeggen: het opdoen van prikkels via de zintuigen horen, ruiken, voelen, proeven en zien. Motoriek wil zeggen: het vermogen te kunnen bewegen. Deze twee vaardigheden samen, zorgen er bijvoorbeeld voor dat een kind een bal kan vangen: ze zien de bal aankomen, steken hun armen uit en vangen de bal.

Beweging is de basis van alles waaruit een kind gaat leren. Al in de zwangerschap beweegt het kind en zodra het is geboren doet het middels bewegen ervaring op over zichzelf en de wereld om zich heen. Dit ervaren en bewegen noemen we de sensomotorische ontwikkeling. Vooral in het eerste levensjaren van een kind wordt er veel ervaring opgedaan in dit ontwikkelingsgebied.

De sensomotorische ontwikkeling is erg belangrijk voor de totale ontwikkeling van kinderen. Door (senso)motoriek leren kinderen hun eigen lichaam kennen en via hun eigen lichaam de wereld om hen heen. Een verstoring kan problemen in de taal- schrijf- reken- en sociaal emotionele ontwikkeling geven.

 

Het belang van zintuigen

Iedereen weet dat een jong kind vaak dingen in de mond stopt. Ze zijn dan onbewust bezig de kenmerken van een voorwerp te verkennen op warmte/kou, hard/zacht, glad/ruw, etc. Ook de handen en het zicht gaan meedoen en die informatie wordt dan gekoppeld aan de eerdere ervaringen. Zo leert een kind zich voorstellen hoe iets voelt, proeft, ruikt en hoe het klinkt als het bijvoorbeeld iets laat vallen.

Normaal gesproken volgt er op het waarnemen met onze zintuigen als zien, voelen, ruiken, proeven of horen bepaald gedrag. We willen iets doen of juist niet. Kinderen maken gebruik van de informatie van de waarneming tijdens het spelen en de dagelijkse activiteiten als eten en aankleden.

Als de samenwerking tussen waarnemen en de activiteit die erop volgt niet goed verloopt kunnen er problemen ontstaan. De aandacht wordt op een verkeerde manier gericht en een kind merkt zijn eigen bewegingen onvoldoende op. Gevolg is dat ze de informatie uit spieren en gewrichten te weinig gebruiken. Een kind let niet goed op en kan moeilijk dingen leren.

 

Evenwicht en stabiliteit

Op school maak je bewegingen, heb je een bepaalde houding nodig, moet je kunnen voelen in welke houding je je bevindt en wordt je geregeld aangeraakt door mede klasgenoten.

Als jouw signaal van het tast- en evenwichtsgevoel te sterk of te zwak is, reageer je alsof je in gevaar bent, terwijl dat niet zo is. Het kan ook zijn dat je je zintuigprikkels juist te weinig aandacht geeft, terwijl dat wel zou moeten.  

Goed gebruik van deze zintuigen is dus belangrijk voor de ontwikkeling van een kind, bij de rol van het handhaven van evenwicht en stabiliteit.      

                                          

Steuntje in de rug

Kinderen die overgevoelig zijn voor prikkels en nog niet voldoende lichaamsbewustzijn hebben kunnen een steuntje in de rug prettig vinden. Zeker als zij zich misschien nog niet voldoende bewust zijn van hun eigen gedrag en reacties.

Veel kinderen met sensomotorische integratieproblemen zitten 'niet lekker in hun vel'. Voor hen is aanraken en aangeraakt worden dan minder vanzelfsprekend.

Hulp: beweging en masseren

De manier waarop een kind kan worden geholpen kan op verschillende manieren. Door middel van beweging en spel maar ook met hulp van individuele reflexintegratie-behandeling(en) voelt een kind zich beter of een Kindermassage (via kleding of op de huid). Aanraken wordt dan op termijn als prettiger ervaren en geeft minder stress.

Aanraken is een eerste levensbehoefte.  Het helpt om je lichaam beter te voelen en te ontstressen.

Massagetechnieken

Tactile, is een van de onderdelen van een reflexintegratiebehandeling. Het is een lichte massage van het lichaam (kleding blijft aan), die de behandelaar zorgvuldig uitvoert zodat het lichaam niet in een primaire reflex schiet (stress) maar het lichaam zich juist kan ontspannen.

Kindermassage, heeft als doel dat kinderen kunnen kalmeren, lekkerder in hun vel komen te zitten en prikkels beter kunnen verdragen.

Baby- en peuterreflexologie heeft als doel om kleine kwaaltjes te verlichten of te verhelpen. De baby's vanaf 4 weken - 10 maanden middels de voeten, vanaf 10 maanden tot 4 jaar middels handen (en voeten).

 

Oefeningen

Beweging, een onderdeel van de opleiding remedial teaching psychomotoriek in Belgie. Door middel van beweging stimuleren we de ontwikkelingsmogelijkheden van kinderen.

Het bewegingsprogramma kent drie basisdoelstellingen:

  1. Bewustwording van het eigen lichaam:
    • het centrum > de romp
    • de gewicht dragende lichaamsdelen > knieën en bekken
    • de perifere lichaamsdelen > handen voeten; hoofd gelaat
  2. Bewustwording van de ruimte:
    • persoonlijke en algemene ruimte
    • de dimensies
    • bewegingsvariaties en ruimtebegrippen
  3. Bewustwording van de anderen:
    • met-relaties
    • tegen-relaties
    • samen-relaties

Het bewegingsprogramma van Ontwikkelingslab heeft raakvlakken met sensorische integratie.

 

LeerZorgGroei